Het was het gespreksonderwerp in het amateurvoetbal. De beelden van de verkeerde kant op duikende keeper van Barendrecht gingen viraal. En zeg nou zelf, het zag er wat merkwaardig uit. Barendrecht heeft inmiddels wel min of meer erkend dat zij de 3-1 voorsprong in de laatste minuten van de wedstrijd tegen GVVV opzettelijk heeft verspeeld. In enkele minuten tijd veranderde de 3-1 voorsprong in een 3-4 eindstand. Barendrecht verloor van GVVV. Gevolg, niet Sparta Nijkerk, maar Barendrecht mocht de nacompetitie spelen met als doel promotie naar de Tweede Divisie.
De tuchtcommissie van de KNVB bestrafte Barendrecht met 4 punten aftrek. Als gevolg zakte Barendrecht in de eindstand van de derde naar de vijfde plaats en mocht zij alsnog niet deelnemen aan de nacompetitie. Saillant detail, ook het benadeelde Sparta Nijkerk niet. De plek van Barendrecht schoof door naar SteDoCo dat nu derde werd in de competitie.
Hoe kon dit gebeuren? De regels.
Het eerste dat je je af vraagt is toch: hoe kan je door opzettelijk te verliezen een beter sportief doel halen dan wanneer je zou winnen? Het antwoord is, dat komt door de regels van de KNVB. Meer specifiek doordat wordt gewerkt met periodekampioenschappen.
Uit de Derde Divisie A promoveert de kampioen direct naar de Tweede Divisie. Daarnaast mogen drie periodekampioenen deelnemen aan een nacompetitie met diverse andere teams. De winnaar van deze competitie verdient een plek in de Tweede Divisie
Maar wat nu als een periodekampioen rechtstreeks promoveert (kampioenschap) of al een eerdere periodetitel op zak heeft? Dan wordt het ingewikkeld en dat is aan de orde in de zaak Barendrecht.
Wanneer een ploeg nogmaals periodekampioen wordt, schuift dit periodekampioenschap door naar de nummer twee. Wanneer één van de periodekampioenen uiteindelijk ook het uiteindelijke kampioen blijkt te zijn, schuift haar plek in de nacompetitie niet door in de periode, maar krijgt de eerstvolgende nog niet gekwalificeerde ploeg in de eindstand van de competitie, de nacompetitie plaats.
Wat gebeurde er bij Barendrecht.
Wat gebeurde hier? We weten inmiddels allemaal dat het opzettelijke verlies van Barendrecht haar een ticket voor de nacompetitie opleverde. Maar hoe kon dat dan?
ACV had voor de laatste wedstrijd al de eerste plaats in de laatste periode te pakken. ACV had echter al een periodetitel op zak én had het algehele kampioenschap al veroverd. Dit betekende dat de nummer 2 van de laatste periode de nacompetitie zou spelen. Hetzelfde geldt voor de hoogst geëindigde niet gekwalificeerde ploeg in de reguliere competitie. Sparta Nijkerk had de tweede plaats en daarmee de vervangende periodetitel voor het grijpen. Wanneer zij won, zou zij nacompetitie spelen. Samen met nummer 2 in de reguliere competitie GVVV.
GVVV speelde tegen Barendrecht en stond met 3-1 achter, toen men kennelijk vernam dat Sparta Nijkerk niet had gewonnen. Dat betekende dat bij winst van GVVV, zij de periodetitel zou grijpen. Daarmee beschikte GVVV over een ticket voor de nacompetitie. Omdat zij ook de hoogste geklasseerde ploeg is in de competitie, zou het ticket van kampioen ACV naar GVVV doorschuiven. Maar omdat GVVV al een ticket had als periodekampioen zou het ticket dat van kampioen ACV doorschuiven naar de nummer drie. En dat was Barendrecht.
Barendrecht stond evenwel 3-1 voor, waarmee de nacompetitietickets naar Sparta Nijkerk (als periodekampioen) en GVVV (nummer 2 reguliere competitie) zouden gaan. Barendrecht heeft de wedstrijd vervolgens laten lopen en verloor met 3-4. Daarmee “verdiende” zij het doorgeschoven nacompetitie ticket.
Gevolg
Sparta Nijkerk baalde hier natuurlijk van en heeft zich beklaagd bij de KNVB. De tuchtcommissie van de KNVB heeft vervolgens Barendrecht bestraft. Vier punten in mindering, met als gevolg dat Barendrecht naar de vijfde plaats zakte en daarmee het nacompetitieticket misliep.
Het wrange resultaat is dat de puntenaftrek van Barendrecht geen invloed heeft op wie periodekampioen werd. Het nacompetitieticket schoof dus niet door naar het benadeelde Sparta Nijkerk. De nieuwe nummer 3 in de reguliere competitie SteDoCo werd zo – letterlijk – de lachende derde.
Grond van het besluit
De beslissing van de tuchtcommissie is niet openbaar. Echter in een interview met de website topamateurvoetbal.com heeft de KNVB verklaard dat het besluit om punten in mindering te brengen is gegrond op artikel 21.2 (opzettelijk beneden kunnen presteren). Welk reglement geeft het interview niet aan, maar dit moet het Reglement Wedstrijden Amateurvoetbal zijn. Dat bepaalt dat wanneer een team beneden zijn kunnen presteert, de wedstrijd als niet gespeeld moet worden beschouwd. Op grond van artikel 21.3 van datzelfde reglement kan de tuchtcommissie kan de Tuchtcommissie bepalen of er sprake is geweest van verwijtbaarheid.
Dit roept allereerst de vraag op hoe verwijtbaar het gedrag van Barendrecht nu is. Is het verwijtbaar dat zij hun sportieve doelstelling, het halen van de nacompetitie, willen bewerkstelligen? Dat is heel moeilijk te beoordelen. In dit kader verwijs ik ook naar een uitspraak van het Instituut voor Sport Rechtspraak in het zaalhockey. Twee teams stopten daar enkele minuten voor tijd met spelen om de gelijke stand te handhaven, omdat zij dan beiden niet zouden degraderen. Dit kon volgens het Instituut voor Sportrechtspraak door de beugel, omdat het niet zou gaan om een vooraf gemaakte afspraak die ten doel heeft de uitslag te beïnvloeden.
Een ander punt dat opvalt, is de grondslag. Want kennelijk beschouwd de KNVB de wedstrijd Barendrecht GVVV als niet gespeeld. Dan zou je verwachten dat de wedstrijd alsnog wordt gespeeld. Dit betekent ook dat de eindstanden in de diverse kampioenschappen nog niet bekend zijn en geen nacompetitie zou kunnen plaatsvinden. Toch is deze competitie al bezig. Met daarbij de lachende derde SteDoCo.
Moeten de regels dan aangepast?
De enige manier om situaties als deze te voorkomen, is door periodekampioenschappen in zijn geheel af te schaffen. De vraag is of dat wenselijk is. De KNVB meent van niet. In eerdergenoemd interview geeft de KNVB aan dat de nadelen van de huidige regelingen niet opwegen tegen de voordelen.
